Asya Hun Devleti İnfografik Görsel

[Engin Demirci]

Asya Hun Devleti İnfografik ders notu

Asya Hunİndir

Tamamdır, 6. sınıf müfredatına uygun, sınav odaklı ve “5 ilke” metodolojisinden arındırılmış klasik ama bol ikonlu ders notun aşağıdadır.

---

ASYA HUN DEVLETİ (BÜYÜK HUN İMPARATORLUĞU)

Tarih sahnesine çıkan ilk Türk devletidir. Orta Asya’nın sert bozkırlarında kurulmuş, Türk tarihinin temel taşlarını atmıştır.

Temel Kimlik Bilgileri​

• 
  Kurucu: Teoman (Tuman).
• 
  Merkez (Başkent): Ötüken (Türkler tarafından “Toprak Ana” ve kutsal şehir kabul edilir).
• 
  En Parlak Dönem: Mete Han dönemi.

---

Askeri ve Siyasi Başarılar​

• 
  Onlu Sistem: Mete Han orduyu 10, 100, 1000 kişilik gruplara ayırdı. Bu sistem bugün Türk Kara Kuvvetleri’nin de temelidir.
• 
  Islıklı Ok: Mete Han tarafından icat edildi. Hem düşmanı korkutmak hem de orduyu yönlendirmek için kullanıldı.
• 
  Çin Seddi: Çinliler, Hun akınlarını durdurabilmek için bu devasa savunma hattını inşa ettiler.
• 
  Türk Birliği: Mete Han, Orta Asya’daki tüm Türk boylarını ilk kez tek bayrak altında topladı.

---

Devlet Yönetimi ve Kavramlar​

• 
  Kut İnancı: Yönetme yetkisinin hükümdara Gök Tanrı tarafından verildiği inancıdır. Bu yetki kan yoluyla babadan oğula geçer.
• 
  Kurultay (Toy): Devlet işlerinin (savaş, barış, göç) görüşüldüğü meclistir. Hatun (hükümdarın eşi) da katılır.
• 
  Töre: Yazısız hukuk kurallarıdır. Sosyal hayatı ve devleti düzenler. Hakan bile töreye uymak zorundadır.
• 
  İkili Teşkilat: Devletin yönetimini kolaylaştırmak için Doğu (merkez) ve Batı (yabgu) olarak ikiye ayrılmasıdır.

---

Ekonomi ve Sosyal Hayat​

• 
  İpek Yolu: Hunlar ile Çinliler arasındaki savaşların temel sebebi bu ticaret yoluna hâkim olmaktır.
• 
  Hayvancılık: Temel geçim kaynağıdır. Konar-göçer (göçebe) yaşam tarzı görülür.
• 
  Çadır (Otağ): Göçebe yaşamın gereği olarak taşınabilir evlerde yaşamışlardır.

---

Sınavda Puan Getiren Kritik Noktalar & Taktikler​

Soru: Mete Han Çin’i yenmesine rağmen neden Çin’e yerleşmedi?

Cevap: Türklerin kalabalık Çin nüfusu içinde kültürlerini kaybedip yok olmasını (asimilasyon) önlemek için. Çin’i sadece vergiye bağlamıştır.

Soru: Kurultay’da son sözün hükümdara ait olması neyi gösterir?

Cevap: Kurultay’ın bir “danışma meclisi” olduğunu gösterir.

ASYA HUN DEVLETİ ŞİİR​

Bozkırdan yükseldi ilk Türk sesi,
At koştukça yazıldı tarih nefesi.
Teoman kurdu devleti, Mete düzen verdi,
Onlu orduyla dünya titredi.
Çin Seddi korkudan taşa dönüştü,
Hun adı göklere kadar yürüdü,
Türk tarihi burada başladı.

Okumaya devam et...