Atatürk İlkeleri: Devletçilik İnfografik Ders notu

[Engin Demirci]

DEVLETÇİLİK DERS NOTU​

8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notu​

Anahtar Kavramlar​

Ekonomik kalkınma • Sanayileşme • Devlet yatırımı • Özel girişim • Millî ekonomi • Planlı kalkınma

---

DEVLETÇİLİK NEDİR?​

Devletçilik, ekonomik kalkınmanın sağlanması için devletin gerektiğinde ekonomiye aktif olarak katılması ve büyük yatırımlar yapmasıdır.

Amaç, özel girişimciliği tamamen ortadan kaldırmak değil, özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devletin devreye girmesidir.

Kısaca:​

Özel sektör yapabiliyorsa → destekle

Yapamıyorsa → devlet devreye girsin

---

NEDEN DEVLETÇİLİĞE İHTİYAÇ DUYULDU?​

Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’nin sanayisi oldukça zayıftı.

Başlıca sorunlar:

Sermaye yetersizdi.

Fabrika sayısı azdı.

Makine ve teknik bilgi eksikliği vardı.

Yetişmiş eleman sayısı sınırlıydı.

Ekonomik bağımlılık önemli bir sorundu.

Bu nedenle devlet, ekonomik kalkınmayı hızlandırmak için yatırımlara doğrudan katıldı.

---

DEVLETÇİLİĞİN GELİŞİMİ​

1. Özel Girişim Desteklendi​

Cumhuriyet’in ilk döneminde öncelikle özel girişimcilerin yatırım yapması teşvik edildi.

Teşvik-i Sanayi Kanunu – 1927

Fabrika kuracak girişimcilere çeşitli kolaylıklar sağlandı.

Ancak özel sektörün sermaye ve teknik imkânları yetersiz kaldı.

---

2. DEVLET YATIRIMLARI ARTTI​

Özel girişimin yetersiz kaldığı alanlarda devlet yatırımları başladı.

Fabrikalar kuruldu.

Demiryolları geliştirildi.

Enerji yatırımları yapıldı.

Maden kaynaklarının işletilmesine önem verildi.

Devlet destekli ekonomik kurumlar oluşturuldu.

---

3. BİRİNCİ BEŞ YILLIK SANAYİ PLANI​

1934

Türkiye’nin sanayileşmesini hızlandırmak amacıyla uygulamaya konuldu.

Özellikle:

Dokuma

Şeker

Kâğıt

Kimya

Maden

gibi alanlara önem verildi.

Amaç:​

Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu ürünleri kendi içinde üretebilmesini sağlamak ve dışa bağımlılığı azaltmak.

---

DEVLETÇİLİKLE KURULAN ÖNEMLİ SANAYİ KURUMLARI​

Cumhuriyet döneminde devletin sanayileşme çalışmalarında önemli kurumlar oluşturuldu.

Sümerbank – 1933​

Sanayi yatırımlarının gerçekleştirilmesinde önemli rol oynadı.

Etibank – 1935​

Maden kaynaklarının değerlendirilmesi ve enerji alanındaki çalışmalar için kuruldu.

Bu kurumlar, devletin ekonomik kalkınmadaki aktif rolünü göstermektedir.

---

DEMİRYOLLARI VE DEVLETÇİLİK​

Cumhuriyet döneminde demiryollarına büyük önem verildi.

Yeni demiryolları yapıldı.

Mevcut hatların bir bölümü millîleştirildi.

Üretim merkezleri ile pazarlar birbirine bağlandı.

Ülkenin ekonomik ve askerî bütünlüğüne katkı sağlandı.

Ulaşım + Ekonomi + Millî bağımsızlık

---

DEVLETÇİLİĞİN AMAÇLARI​

Sanayileşmeyi hızlandırmak

Ekonomik kalkınmayı sağlamak

Millî ekonomiyi güçlendirmek

Dışa bağımlılığı azaltmak

İş imkânlarını artırmak

Ulaşım ve altyapıyı geliştirmek

Üretimi artırmak

---

ÖNEMLİ: DEVLETÇİLİK = DEVLETİN HER ŞEYİ YAPMASI DEĞİLDİR!​

Bu konu sınavlarda karıştırılabilir.

Yanlış: Özel sektör tamamen ortadan kaldırılır.

Doğru: Özel girişim desteklenir; ihtiyaç duyulan ve özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devlet ekonomiye katılır.

Devletçilik mantığı:​

Özel girişim + Devlet desteği + Devlet yatırımı = Ekonomik kalkınma

---

DEVLETÇİLİK ŞİFRESİ​

“ÖZEL YETMEZSE DEVLET DEVREDE!”​

Öğrenci kendine şunu sorsun:

“Bu gelişme Türkiye’nin ekonomik kalkınması, sanayileşmesi veya devletin ekonomik yatırım yapmasıyla mı ilgili?”

Cevap evet ise:

DEVLETÇİLİK​

---

SINAV DEDEKTİFİ​

Fabrika / sanayi yatırımı → Devletçilik

Devletin ekonomik yatırım yapması → Devletçilik

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı → Devletçilik

Sümerbank → Devletçilik

Etibank → Devletçilik

Sanayileşme → Devletçilik

Ekonomik kalkınma → Devletçilik

Özel sektörün yetersiz kalması → Devletçilik

---

SINAV İPUCU​

Soruda:

“fabrika” + “sanayi” + “devlet yatırımı” + “ekonomik kalkınma”

ifadeleri birlikte kullanılıyorsa:

DEVLETÇİLİK​

Teşvik-i Sanayi Kanunu → Özel girişimcileri destekleme

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı → Planlı sanayileşme

Sümerbank / Etibank → Devletin ekonomide aktif rolü

---

MİNİ ÖZET​

Devletçilik, Türkiye’nin ekonomik kalkınmasını hızlandırmak amacıyla devletin gerektiğinde ekonomiye aktif olarak katılmasıdır.

Sanayileşme

Ekonomik kalkınma

Altyapı yatırımları

Planlı ekonomi

Millî ekonomi

Tek cümlede:​

Devletçilik = Özel girişimin yetersiz kaldığı alanlarda devletin ekonomiye öncülük etmesi.

Devletçilik | Ekonomik Kalkınma ve Sanayileşme

• 
  Devletçilik Nedir? | Atatürk İlkeleri Ders Notu
• 
  Devletçilik | Türkiye’de Ekonomik Kalkınma
• 
  Planlı Sanayileşmeden Ekonomik Kalkınmaya | Devletçilik
• 
  Atatürk’ün Devletçilik İlkesi | 8. Sınıf Ders Notu
• 
  Fabrikadan Sanayiye | Devletçilik İlkesi
• 
  Ekonomik Kalkınmanın Anahtarı | Devletçilik
• 
  Devletçilik İlkesini Kolay Öğren | Sanayi, Yatırım ve Kalkınma

Bu belgeyi Scribd üzerinde görüntüleyin​

Hazırlayan.Engin DEMİRCİ

Okumaya devam et...