E
Engin Demirci
Guest
malazgirtten sonra kurulan türk beylikleriİndir
Malazgirt Zaferi’nden sonra Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri ile ilgili 6. sınıf düzeyine uygun, en derli toplu ve simgeli klasik ders notun burada:
Malazgirt Sonrası Anadolu’da Kurulan İlk Türk Beylikleri
Genel Bilgiler
- Kuruluş Nedeni: 1071 Malazgirt Zaferi sonrası Sultan Alparslan’ın komutanlarına verdiği “Kılıç Hakkı” (Fethedilen yer fethedenindir) izni.
- Ortak Amaç: Anadolu’yu Türkleştirmek, İslamlaştırmak ve Haçlı saldırılarına karşı korumak.
Beş Büyük Beylik (DS-MAÇ Kodlaması)
1. Danişmendliler (Sivas, Tokat, Amasya)
- Beylikler içinde en güçlü olanıdır.
- Önemli Eser: Yağıbasan Medresesi (Anadolu’daki ilk medrese).
2. Saltuklular (Erzurum ve Çevresi)
- Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliğidir.
- Önemli Eser: Erzurum Ulu Camii ve Üç Kümbetler.
3. Mengücekliler (Erzincan, Divriği)
- Sanat ve mimariye çok önem vermişlerdir.
- Önemli Eser: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (UNESCO Dünya Miras Listesi’ndedir).
4. Artuklular (Mardin, Diyarbakır, Batman)
- Üç kol halinde yönetilmişlerdir. Bilime çok önem vermişlerdir (Ünlü bilim insanı El-Cezeri burada yaşamıştır).
- Önemli Eser: Malabadi Köprüsü ve Mardin Ulu Camii.
5. Çaka Beyliği (İzmir)
- İlk Türk denizci beyliğidir.
- Önemi: İlk Türk donanmasını kurmuşlardır (1081 yılı Deniz Kuvvetleri’nin kuruluş yılı kabul edilir).
Beyliklerin Anadolu’ya Katkıları
- Vatan Yaptılar: Boş yerlere Türkleri yerleştirerek Anadolu’yu Türk yurdu haline getirdiler.
- İsim Verdiler: Köy ve şehir isimlerini Türkçeleştirdiler.
- İmar Ettiler: Kervansaray, cami ve köprüler yaparak bayındırlık faaliyetlerinde bulundular.
- Korudular: Haçlılara, Bizans’a ve Gürcülere karşı Anadolu’yu savundular.
Bunları Biliyor musun?
- Bu beyliklerin çoğu daha sonra Türkiye Selçuklu Devleti tarafından bir çatı altında toplanmıştır.
- “Darüşşifa” günümüzdeki hastane demektir.
Malazgirt’te açıldı bir kapı,
Türk’ün yurdu oldu Anadolu.
Kılıç hakkı, fetihlerin sesi,
Beylikler kurdu yeni nefesi.
Danişmend ilimle ışık saçtı,
Saltuklu Erzurum’da taşlar açtı.
Mengücek Divriği’de sanatla büyür,
Artuklu köprüyle bilime yürür.
Çaka Bey denizde sancak açar,
Donanma kurar, ufukta uçar.
Her beylik bir yıldız, gökte parlar,
Türk’ün kaderinde sonsuza akar.
Darüşşifa şifa dağıtır insana,
Camiler, medreseler umut katar.
Anadolu’da kök salan bu beylikler,
Birlikten doğar Selçuklu devletler.
Okumaya devam et...