E
Engin Demirci
Guest
Osmanlı’da Reisülküttap İnfografik ders notu
https://drive.google.com/file/d/1_ksJlr-_FFm5LZx3jl0e6vUm0QzStTN6/view?usp=sharing
• “Reis” = baş, “küttap” = kâtipler demektir.
Anlamı: Kâtiplerin Başı
• Osmanlı Devleti’nde başlangıçta Divan-ı Hümayun’un yazı işlerinden sorumlu başkâtibiydi.
• 17. yüzyıldan itibaren dış ilişkiler önem kazanınca diplomasi işlerinin baş sorumlusu haline gelmiştir.
• Günümüzdeki Dışişleri Bakanı görevine benzetilebilir.
Resmî Yazışmalar:
Padişahın emirlerini ve Divan kararlarını yazıya dökerdi.
Diplomasi:
Yabancı devletlerle yapılan yazışmaları ve antlaşmaları hazırlardı.
Elçilik İşleri:
Osmanlı’ya gelen yabancı elçilerin protokol ve yazışmalarını düzenlerdi.
Arşivcilik:
Devletin en önemli ve gizli belgelerini kayıt altına alırdı.
Başlangıçta Nişancı’ya bağlıyken, Karlofça Antlaşması (1699) sonrası dış politika önem kazandığı için bağımsız ve güçlü bir makam haline gelmiştir.
• İstanbul’un fethinden sonra görev belirginleşmiştir.
• 18. yüzyılda Avrupa ile ilişkiler artınca önemi daha da yükselmiştir.
• 1836’da kaldırılarak yerine Hariciye Nezareti (Dışişleri Bakanlığı) kurulmuştur.
Kalemin Gücü: Osmanlı’da “Kılıçla alınan toprak, kalemle korunur” anlayışı vardı. Reisülküttab bu anlayışın temsilcisiydi.
Çok Dilli Diplomatlar: Arapça ve Farsça bilmek şarttı. 18. yüzyıldan itibaren Fransızca da önem kazandı.
Padişahın Gözü ve Kulağı: Yabancı devletlerden gelen haberleri takip ederdi.
Antlaşma Ustası: Karlofça ve Küçük Kaynarca gibi önemli antlaşmaların yazımı bu makamın kontrolünden geçmiştir.
Kalemiye Sınıfı Üyesi: Osmanlı’da yönetim üç sınıftı: Seyfiye (asker), İlmiye (din-hukuk), Kalemiye (yazı-bürokrasi). Reisülküttab Kalemiye’nin en önemli ismiydi.
• Reisülküttab = Osmanlı’nın başkâtibi ve dış ilişkiler sorumlusu.
• Divan-ı Hümayun’da görev yapmıştır.
• Zamanla Osmanlı’nın diplomasi merkezi haline gelmiştir.
• 1836’da yerini Hariciye Nezareti’ne bırakmıştır.
“Kalemin Diplomatı”Şiiri
Divan’da sessizce kalemini tutar,
Devlet sırlarını satırlara yazar.
Reisülküttab derler adına,
Diplomasi onunla çıkar sahneye ana.
Elçiler gelir uzak diyarlardan,
O karşılar onları saray kapılarından.
Antlaşmalar onun kaleminden doğar,
Osmanlı’nın sözü dünyaya ulaşır, çoğalır.
Nişancı gölgesinden çıkıp yükselir,
Karlofça sonrası gücü belirir.
Kalemle kurar barışı, düzeni, hattı,
Diplomasinin sessiz ama güçlü kanadı.
Okumaya devam et...
https://drive.google.com/file/d/1_ksJlr-_FFm5LZx3jl0e6vUm0QzStTN6/view?usp=sharing
1⃣ Reisülküttab Kimdir?
• “Reis” = baş, “küttap” = kâtipler demektir.
• Osmanlı Devleti’nde başlangıçta Divan-ı Hümayun’un yazı işlerinden sorumlu başkâtibiydi.
• 17. yüzyıldan itibaren dış ilişkiler önem kazanınca diplomasi işlerinin baş sorumlusu haline gelmiştir.
• Günümüzdeki Dışişleri Bakanı görevine benzetilebilir.
2⃣ Görevleri
Padişahın emirlerini ve Divan kararlarını yazıya dökerdi.
Yabancı devletlerle yapılan yazışmaları ve antlaşmaları hazırlardı.
Osmanlı’ya gelen yabancı elçilerin protokol ve yazışmalarını düzenlerdi.
Devletin en önemli ve gizli belgelerini kayıt altına alırdı.
3⃣ Tarihsel Gelişim
• İstanbul’un fethinden sonra görev belirginleşmiştir.
• 18. yüzyılda Avrupa ile ilişkiler artınca önemi daha da yükselmiştir.
• 1836’da kaldırılarak yerine Hariciye Nezareti (Dışişleri Bakanlığı) kurulmuştur.
İlginç ve Eğlenceli Bilgiler
Ders Notu Özeti
• Reisülküttab = Osmanlı’nın başkâtibi ve dış ilişkiler sorumlusu.
• Divan-ı Hümayun’da görev yapmıştır.
• Zamanla Osmanlı’nın diplomasi merkezi haline gelmiştir.
• 1836’da yerini Hariciye Nezareti’ne bırakmıştır.
Divan’da sessizce kalemini tutar,
Devlet sırlarını satırlara yazar.
Reisülküttab derler adına,
Diplomasi onunla çıkar sahneye ana.
Elçiler gelir uzak diyarlardan,
O karşılar onları saray kapılarından.
Antlaşmalar onun kaleminden doğar,
Osmanlı’nın sözü dünyaya ulaşır, çoğalır.
Nişancı gölgesinden çıkıp yükselir,
Karlofça sonrası gücü belirir.
Kalemle kurar barışı, düzeni, hattı,
Diplomasinin sessiz ama güçlü kanadı.
Okumaya devam et...