Artuklular İnfografik Görsel

[Engin Demirci]

Artuklular İnfografik ders notu

---

Artuklularİndir

Artuklular (1102 – 1409)​

Kuruluş ve Bölge​

• Kurucu: Artuk Bey’in oğulları (Sökmen ve İl-Gazi Beyler) tarafından kurulmuştur.
• Coğrafya: Doğu ve Güneydoğu Anadolu; Mardin, Diyarbakır, Batman ve Elazığ (Harput) hakkında hüküm sürmüşlerdir.
• Kollar: Hasankeyf, Mardin ve Harput olmak üzere üç farklı kol halinde yönetilmektedir.

Enayi Eserler​

• Malabadi Köprüsü (Batman): Dünyanın en büyük kemerli taş köprülerinden biridir ve elektrik harikası kabul edilir.
• Mardin Ulu Camii: Mardin’in simgesi olan, dilimli minaresiyle ünlü tarihi yapı.
• Hatuniye Medresesi: Mardin’de yer alan önemli bir eğitim ve kültür merkezidir.

Bilim ve Kültür​

• El-Cezeri: Sibernetik ve robotik biliminin kurucusu kabul edilen ünlü bilim insanı bu dönemde yaşamıştır.
• Otomatlar: El-Cezeri, Artuklu sarayında çalışan saatler, fıskiyeler ve ilk robotik düzenekler tasarlandı.

Genel Özellikler​

• 
  Savunma: Haçlılara karşı büyük mücadeleler vermiş ve çözülmüşleri korumuşlardır.
• 
  Mimari: Taş işçiliğinde çok ileri düzeyde tutulanlar, şehirleri kalıcı eserlerle bağışlamışlardır.
• 
  Kültürel Miras: Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında köprü vazifesi görmüşlerdir.

---

Not: Bu beylik, özellikle mühendislik ve taş işçiliğiyle ayrıldı.

Şiir: Artukluların İzinde

Mardin taşında bir tarih uyur,
Hasankeyf’te suya köprü kurulur.
Artuklu elleri taşta nakış,
Her kemer bir dua, her çizgi bakış.

Diyarbakır’da ezan yankılanır,
Ulu Camii’nde gönül aydınlanır.
Malabadi’den geçen yolcu bilir,
Artuklu adıyla tarih dirilir.

Kılıçla savunmuş yurdu, dini,
Sanatla süslemiş köprü, camii.
Bir beylik, bir destan, bir hatıra,
Anadolu’nun kalbinde sonsuza.

Okumaya devam et...