Gümrü Antlaşması İnfografik Ders Notu

[Engin Demirci]

2–3 ARALIK 1920​

GÜMRÜ ANTLAŞMASI Ders Notu​

TBMM’nin İlk Uluslararası Antlaşması​

Kurtuluş Savaşı’nda Doğu Cephesi’nde kazanılan askerî başarının ardından Ermenistan ile imzalanan, TBMM Hükûmeti’nin uluslararası alandaki ilk diplomatik başarısıdır.

---

1⃣ NEDİR?​

TBMM Hükûmeti ile Ermenistan arasında imzalanan ilk uluslararası antlaşmadır.

• Doğu Cephesi’nde kazanılan zaferden sonra imzalanmıştır.
• TBMM’nin uluslararası alandaki ilk antlaşmasıdır.
• Doğu Cephesi’nde kalıcı barışı sağlamıştır.

---

2⃣ NEDEN İMZALANDI?​

• Ermenistan’ın saldırılarını durdurmak.
• Doğu sınırını güvence altına almak.
• Doğu Cephesi’ni kapatmak.
• Kuvvetleri Batı Cephesi’ne kaydırmak.

---

3⃣ TARİH VE YER​

2–3 Aralık 1920

Gümrü (Alexandropol)

---

4⃣ TARAFLAR​

TBMM Hükûmeti

Ermenistan Cumhuriyeti

---

ANTLAŞMANIN MADDELERİ​

① Ermenistan, TBMM Hükûmeti’ni tanıdı.

② Bugünkü Türkiye–Ermenistan sınırının temeli atıldı.

③ Ermenistan, işgal ettiği yerlerden çekildi.

④ Doğu Cephesi’ndeki savaş sona erdi.

⑤ Taraflar birbirlerinin toprak bütünlüğüne saygı gösterecekti.

⑥ İki ülke arasında barış ve dostluk sağlandı.

---

SINIR​

Kars, Ardahan ve Iğdır TBMM yönetiminde kaldı.

Doğu sınırı büyük ölçüde güvence altına alındı.

---

TARİHİ SÜREÇ​

Ermenistan Doğu Anadolu’ya saldırdı.

Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusu başarı kazandı.

Ermenistan barış istedi.

2–3 Aralık 1920 Gümrü Antlaşması imzalandı.

Doğu Cephesi kapandı.

Askerler Batı Cephesi’ne gönderildi.

---

ÖNEMİ VE SONUÇLARI​

Doğu Cephesi kapandı.

TBMM’nin ilk uluslararası antlaşmasıdır.

TBMM ilk kez uluslararası alanda tanındı.

Kuvvetler Batı Cephesi’ne aktarıldı.

Kurtuluş Savaşı’nın ilk siyasi ve askerî başarısıdır.

TBMM’nin saygınlığı arttı.

---

SINAV DEDEKTİFİ​

TBMM’nin ilk uluslararası antlaşmasıdır.

Ermenistan ile imzalanmıştır.

Doğu Cephesi kapanmıştır.

Kuvvetler Batı Cephesi’ne aktarılmıştır.

Kazım Karabekir Paşa’nın askerî başarısının sonucudur.

---

SINAV İPUCU​

Gümrü Antlaşması denildiğinde aklına şu 5 kavram gelsin:​

İlk Uluslararası Antlaşma

Ermenistan

Doğu Cephesi

Kazım Karabekir

Batı Cephesi’ne asker kaydırılması

Ezber Cümlesi:

“Gümrü Antlaşması, TBMM’nin ilk uluslararası antlaşmasıdır. Doğu Cephesi kapanmış, Ermenistan TBMM’yi tanımış ve kuvvetler Batı Cephesi’ne aktarılmıştır.”

Okumaya devam et...