E
Engin Demirci
Guest
OSMANLI DEVLETİ’NİN I. DÜNYA SAVAŞI’NA GİRİŞİ DERS NOTU
8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Ders Notu
I. Dünya Savaşı başladığında Osmanlı Devleti hemen savaşa girmedi. Osmanlı yönetimi, devletin varlığını ve toprak bütünlüğünü koruyabilmek için güçlü bir devletin yanında yer almak istiyordu.
Bu süreçte İtilaf Devletleri Osmanlı Devleti’ne sıcak bakmazken, Almanya Osmanlı Devleti’nin kendi yanında savaşa girmesini istiyordu.
İTİLAF DEVLETLERİ OSMANLI’YI NEDEN YANINA ALMADI?
İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti’ni askerî ve ekonomik açıdan zayıf görüyorlardı.
Osmanlı’nın Askerî ve Ekonomik Zayıflığı
Osmanlı Devleti;
- Balkan Savaşları’ndan yeni çıkmıştı.
- Ordusu ve ekonomisi yıpranmıştı.
- Büyük miktarda toprak kaybetmişti.
- Devletin ekonomik sorunları oldukça ağırdı.
Bu nedenle İtilaf Devletleri, Osmanlı’yı güçlü bir askerî ortak olarak görmüyordu.
Osmanlı Toprakları Üzerindeki Çıkarlar
Asıl önemli nedenlerden biri ise Osmanlı topraklarının paylaşılmak istenmesiydi.
İtilaf Devletlerinin Osmanlı toprakları üzerinde siyasi ve ekonomik çıkarları bulunuyordu.
Özellikle:
- İngiltere → Orta Doğu ve petrol bölgeleri
- Fransa → Suriye ve çevresi
- Rusya → Boğazlar ve İstanbul
üzerinde önemli çıkarlar taşıyordu.
Bu nedenle Osmanlı Devleti’ni savaştan sonra paylaşılabilecek bir devlet olarak görüyorlardı.
İtilaf Devletleri = “Osmanlı zayıf + Topraklarında çıkarımız var.”![]()
ALMANYA OSMANLI’YI NEDEN YANINA İSTEDİ?
Almanya, Osmanlı Devleti’nin coğrafi konumundan, askerî gücünden ve halifenin Müslümanlar üzerindeki etkisinden yararlanmak istiyordu.
Savaşı Geniş Alanlara Yaymak
Osmanlı Devleti’nin savaşa katılmasıyla:
- Yeni cepheler açılacak,
- İtilaf Devletleri farklı bölgelerde savaşmak zorunda kalacak,
- İngiltere, Fransa ve Rusya’nın askerî gücü bölünecekti.
Böylece Almanya, üzerindeki savaş yükünü azaltmayı ve rakiplerinin gücünü dağıtmayı amaçlıyordu.
Osmanlı savaşa girerse → yeni cepheler → İtilaf kuvvetleri bölünür → Almanya rahatlar
HALİFENİN ETKİSİNDEN YARARLANMAK
Osmanlı padişahı aynı zamanda halife idi.
Almanya, halifenin Müslümanlar üzerindeki dini ve siyasi etkisinden yararlanmak istiyordu.
Amaçlarından biri:
Halifenin cihat çağrısı → Müslümanların İtilaf Devletlerine karşı harekete geçmesi
düşüncesiydi.
Özellikle İngiltere, Fransa ve Rusya’nın sömürgelerinde yaşayan Müslümanların bu çağrıdan etkilenebileceği düşünülüyordu.
OSMANLI’NIN COĞRAFİ KONUMU
Osmanlı Devleti’nin bulunduğu konum Almanya açısından da önemliydi.
Osmanlı’nın savaşa katılması;
- Rusya’nın güneyden çevrelenmesine,
- Boğazların İtilaf Devletlerine kapatılmasına,
- İngiltere’nin Orta Doğu ve sömürgelerindeki ulaşım yollarının tehdit edilmesine
yardımcı olabilirdi.
Bu nedenle Osmanlı’nın savaşa katılması Almanya için stratejik bir avantaj oluşturuyordu.
İKİ TARAFIN OSMANLI’YA BAKIŞI
| İtilaf Devletleri | Almanya |
|---|---|
| Osmanlı’yı askerî açıdan zayıf görüyordu. | Osmanlı’nın askerî gücünden yararlanmak istiyordu. |
| Osmanlı topraklarında çıkarları vardı. | Osmanlı’nın coğrafi konumunu önemsiyordu. |
| Osmanlı topraklarını paylaşma düşüncesindeydi. | Yeni cepheler açarak savaş yükünü azaltmak istiyordu. |
| Osmanlı’yı güçlü bir müttefik olarak görmüyordu. | Halifenin Müslümanlar üzerindeki etkisinden yararlanmak istiyordu. |
| Osmanlı ile ittifak yapmak istemedi. | Osmanlı’nın savaşa girmesini destekledi. |
OSMANLI NEDEN ALMANYA’YA YAKLAŞTI?
Osmanlı Devleti de savaşın dışında kalmanın uzun vadede güvenli olmadığını düşünüyordu.
Osmanlı yönetiminin beklentileri arasında:
- Kaybedilen toprakları geri kazanmak,
- Devletin toprak bütünlüğünü korumak,
- Siyasi yalnızlıktan kurtulmak,
- Güçlü bir devletin desteğini almak,
- Avrupa devletleri karşısında yeniden güç kazanmak
vardı.
Bu nedenle Osmanlı Devleti Almanya ile yakınlaştı.
OSMANLI’NIN SAVAŞA GİRİŞİNE GİDEN YOL
İtilaf Devletleri Osmanlı’yı istemedi.
Osmanlı → Almanya’ya yaklaştı.
2 Ağustos 1914 → Osmanlı ile Almanya arasında gizli ittifak antlaşması imzalandı.
Yavuz ve Midilli gemileri → Rus limanlarını bombaladı.
Osmanlı Devleti → I. Dünya Savaşı’na İttifak Devletleri’nin yanında girdi.
SINAVDA KARIŞTIRMA!
İtilaf Devletleri neden Osmanlı’yı istemedi?
Zayıf olması + Osmanlı topraklarında çıkarlarının bulunması
Almanya neden Osmanlı’yı istedi?
Savaşı genişletmek + İtilaf kuvvetlerini bölmek + Halifenin etkisinden yararlanmak + Osmanlı’nın stratejik konumundan faydalanmak
Osmanlı neden Almanya’ya yaklaştı?
Topraklarını korumak + kaybedilen toprakları geri almak + güçlü bir müttefik edinmek
SINAV İÇİN KISA ÖZET
İtilaf → Osmanlı’yı paylaşmak istedi.
Almanya → Osmanlı’yı savaşa çekerek rakiplerini zor durumda bırakmak istedi.
Osmanlı → Almanya’nın yanında yer alarak devletin varlığını ve topraklarını korumayı amaçladı.
AKILDA TUT:
İTİLAF = PAYLAŞMAK
ALMANYA = YARARLANMAK
OSMANLI = KORUNMAK
https://www.dropbox.com/scl/fi/8zg6...ey=76la0xtcgd594jutfm25vlses&st=q44hbtj8&dl=0
Okumaya devam et...