Türkiye’de Sanayileşme Ve Millî Ekonomi İnfografik Ders Notu

[Engin Demirci]

TÜRKİYE’DE SANAYİLEŞME VE MİLLÎ EKONOMİ DERS NOTU​

Ders Notu | 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük​

Neden Millî Ekonomi?​

Millî Mücadele sonrasında Türkiye’nin ekonomisi oldukça zayıftı.

Uzun süren savaşlar üretimi azaltmıştı.

Sanayi tesisleri yetersizdi.

Sermaye birikimi azdı.

Ulaşım ve demiryolu ağı yetersizdi.

Ekonomide yabancıların etkisi devam ediyordu.

Bu nedenle Cumhuriyet yönetimi ekonomik bağımsızlığı sağlamak, yerli üretimi artırmak ve güçlü bir millî ekonomi oluşturmak istedi.

---

1. İzmir İktisat Kongresi – 1923​

17 Şubat – 4 Mart 1923

Kongrede Türkiye’nin ekonomi politikası için önemli hedefler belirlendi.

Tarım geliştirilecek.

Sanayi kurulup geliştirilecek.

Deniz ticareti güçlendirilecek.

Yerli üretim artırılacak.

Millî ekonomi oluşturulacak.

Misak-ı İktisadi kabul edildi.

---

2. Teşvik-i Sanayi Kanunu – 1927​

28 Mayıs 1927

Özel girişimcilerin fabrika kurması ve üretim yapması desteklendi.

Arazi kolaylığı

Vergi kolaylıkları

Ulaşım kolaylıkları

Makine ve araç temininde kolaylık

Amaç: Yerli sanayiyi geliştirmek ve üretimi artırmak.

---

3. Millî Bankacılığın Gelişmesi​

Cumhuriyet döneminde ekonomik kalkınmayı desteklemek için millî sermayeli bankaların kurulmasına önem verildi.

Türkiye İş Bankası – 1924

Ticaret ve sanayi yatırımlarının desteklenmesine katkı sağladı.

Böylece ekonomik faaliyetlerde millî sermayenin güçlendirilmesi hedeflendi.

---

4. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası – 1930​

11 Haziran 1930

Türkiye’nin para ve kredi politikasını düzenlemek amacıyla kuruldu.

Para politikasını düzenlemek

Bankacılık sistemini desteklemek

Ekonomik istikrarı güçlendirmek

3 Ekim 1931’de faaliyete geçti.

---

5. Devletçilik Politikası​

Özel girişimcilerin sermaye ve teknik imkânlarının yetersiz kalması ve 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın etkileri sonucunda devlet ekonomide daha aktif rol üstlendi.

Devletçilik​

Devlet + Özel Girişim

Üretim

Sanayileşme

Ekonomik kalkınma

Türkiye’deki devletçilik, özel girişimciliği tamamen ortadan kaldırmak değil, ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda devletin de yatırım ve üretim yapmasıdır.

---

6. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı – 1934​

1934

Devlet öncülüğünde sanayi yatırımları planlı hâle getirildi.

Dokuma

Kimya

Maden

Kâğıt

Şeker

gibi alanlarda yatırımlar yapılması hedeflendi.

Böylece planlı sanayileşme dönemi başladı.

---

7. Demiryolu Yatırımları​

Cumhuriyet yönetimi demiryollarına büyük önem verdi.

Yeni demiryolları yapıldı.

Yabancı şirketlerin işlettiği bazı demiryolları millîleştirildi.

Böylece:

Üretim merkezleri pazarlara bağlandı.

Tarım ürünlerinin taşınması kolaylaştı.

İç ticaret gelişti.

Ekonomik bütünlük güçlendi.

---

Büyük Amaç​

Yerli üretim

Sanayileşme

Millî sermaye

Planlı kalkınma

Güçlü ekonomi

Ekonomik bağımsızlık

---

Atatürk İlkeleriyle İlişkisi​

Devletçilik: Devletin ekonomik kalkınmada aktif rol üstlenmesi.

Milliyetçilik: Yerli üretimin ve millî sermayenin desteklenmesi.

Halkçılık: Ekonomik kalkınmanın toplumun genel refahına katkı sağlamasının amaçlanması.

---

Sınav Dedektifi​

Özel girişimciye destek → Teşvik-i Sanayi Kanunu

Millî sermaye → Millî bankalar

Para ve kredi politikası → Merkez Bankası

Planlı sanayileşme → Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı

Ulaşım ve ekonomik bütünlük → Demiryolları

Devletin ekonomide aktif olması → Devletçilik

---

Sınav İpucu​

Bu konudaki bütün gelişmelerin ortak noktasını soruyorsa:

Ekonomik bağımsızlık + yerli üretim + millî ekonomi​

ifadelerini düşün.

---

Mini Özet​

Cumhuriyet’in ilk yıllarında ekonomik bağımsızlığı sağlamak ve güçlü bir millî ekonomi oluşturmak amacıyla önemli çalışmalar yapıldı. İzmir İktisat Kongresi ile hedefler belirlendi; özel girişim Teşvik-i Sanayi Kanunu ile desteklendi. Millî bankacılık geliştirildi, Merkez Bankası kuruldu, devletçilik politikası uygulandı, Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlandı ve demiryolları geliştirildi.

• 
  Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Sanayileşme ve Millî Ekonomi
• 
  Ekonomik Bağımsızlığa Giden Yol | Sanayileşme ve Millî Ekonomi
• 
  Millî Ekonominin İnşası | Cumhuriyet Dönemi Ekonomi Politikaları
• 
  Cumhuriyet’ten Ekonomik Bağımsızlığa | Sanayileşme
• 
  Üretimden Sanayileşmeye | Cumhuriyet’in Ekonomi Hamlesi
• 
  Güçlü Ekonomi, Bağımsız Türkiye | Sanayileşme ve Millî Ekonomi
• 
  Türkiye’de Sanayileşme ve Millî Ekonomi | 8. Sınıf Ders Notu

Hazırlayan:Engin DEMİRCİ

Bu belgeyi Scribd üzerinde görüntüleyin​

Okumaya devam et...